‘sancties tegen Israël’

Ik hoor u toch niet ‘sancties tegen Israël’ mompelen?

Westerse steun voor de Palestijnen blijft bij mooie woorden. Carolien Roelants geeft wat voorbeelden.

Vandaag neem ik u mee terug naar Masafer Yatta, Schietzone 918 van het Israëlische leger ten zuiden van Hebron op de bezette Westelijke Jordaanoever. Vorig jaar mei schreef ik er al over nadat het Israëlische Hooggerechtshof na twintig jaar procederen definitief toestemming had gegeven voor de verwijdering van de meer dan duizend Palestijnen in het gebied en de sloop van hun acht dorpjes, inclusief met Europees geld gebouwde schooltjes. Het leger moet vrijuit kunnen schieten

Dit keer is mijn aanleiding het bezoek aan Masafer Yatta van de Britse minister voor het Midden-Oosten, Lord Tariq Ahmad, afgelopen week. Ik geef toe: volstrekt onbelangrijk vergeleken met de bloedige onderdrukking in Iran of in Myanmar of in Ethiopië of in ga maar door. Maar de ontruiming is wel belangrijk voor de Palestijnen die er leven, en het bezoek was wat mij betreft een nuttig voorbeeld van de mix van hypocrisie en dadenloosheid in de Midden-Oostenpolitiek van het Westen.

Dat Lord Ahmad langskwam, betekende dat de Palestijnen er nog woonden, althans op het moment van schrijven – het leger heeft hen eerder deze maand geïnformeerd dat ontruiming nu echt ophanden was. Lord Ahmad twitterde na zijn bezoek: „Ik bezocht vandaag in Masafer Yatta een met Europees en Brits geld gebouwde school die op de nominatie staat voor sloop. Het VK blijft er bij Israël op aandringen om af te zien van sloop en uitzettingen die onnodig lijden veroorzaken en illegaal zijn onder internationaal oorlogsrecht onder alle behalve de uitzonderlijkste omstandigheden.”

Woorden, woorden. Vóór zijn tweedaagse bezoek aan Israël en de Palestijnse gebieden had Lord Ahmad al onderstreept de Britse steun aan het Palestijnse volk te willen herbevestigen evenals „onze onwankelbare inzet voor een tweestatenoplossing als enige weg naar beëindiging van dit conflict”. Nou ja, onwankelbaar: zijn regering stemde vorige maand in de VN tégen een verzoek aan het Internationaal Strafhof om zich uit te spreken over de wettigheid van 55 jaar Israëlische bezetting van Palestijns gebied (aangenomen, Nederland onthield zich van stemming).

De tweestatenoplossing is de laatste jaren verdampt tot niet meer dan een westerse bezwering: zolang wij er melding van maken, blijft ze bestaan. Onze eigen premier Rutte tweette vorige week nog na een felicitatiebelletje met de hernieuwde premier Netanyahu dat „Nederland onverminderd voorstander is van een tweestatenoplossing en tegen stappen is die dit in gevaar brengen”. Ik ben benieuwd wat Netanyahu heeft geantwoord. Israëlische regeringen willen er allang niet meer van weten. De illegale Israëlische nederzettingen eten steeds meer terrein van de gedroomde staat. Netanyahu’s nogal extreme regering denkt juist aan annexatie.

De Europese commissaris voor Crisismanagement, Janez Lenarčič, zei onlangs dat Israël herhaaldelijk via diplomatieke kanalen is gevraagd ten minste te betalen voor de met EU- (en Brits) geld gebouwde scholen en huizen die het sloopt. Het gaat daarbij om een bagatel van zo’n 2,5 miljoen euro, en nog helemaal niet over verdergaande actie, maar zelfs dat is een brug te ver. Lenarčič zei dat de Commissie alle sloop en inbeslagneming van met geld van Europese belastingbetalers gefinancierde gebouwen volgt. Maar ja, „er is nog niet gesproken over een lijst mogelijke opties om compensatie van Israël los te krijgen”. Hoor ik u „sancties” mompelen? Sstt, laat niemand u horen.

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.

Een versie van dit artikel verscheen ook in de krant van 16 januari 2023

Het gezicht van boeddhistische terreur in Myanmar

De Myanmarese monnik Ashin Wirathu, bijgenaamd ‘de boeddhistische Bin Laden’, heeft een hoge onderscheiding van de militaire junta gekregen. Die probeert radicale monniken als Wirathu in haar kamp te krijgen.
Noël van Bemmel 8 januari 2023; de foto is van Getty

Terug van weggeweest op het nationale podium van Myanmar: de haatzaaiende monnik Ashin Wirathu. De 54-jarige leider van de ultranationalistische boeddhistische 969-beweging ontving vorige week een hoge onderscheiding voor zijn ‘buitengewone prestaties voor de Myanmarese natie’ uit handen van juntaleider Min Aung Hlaing. Die gaf op de 75ste verjaardag van de onafhankelijkheid van Myanmar gratie aan ruim zevenduizend gevangenen en deelde lintjes uit aan medestanders.

Wirathu verwierf de afgelopen tien jaar mondiale bekendheid als de ‘boeddhistische Bin Laden’ en werd het gezicht van terreur, uitgevoerd door monniken in oranje-rode gewaden met een hakmes in hun hand. Tijdens massaal bezochte preken waarschuwde hij voor de opkomst van de islam, die volgens hem een bedreiging vormt voor het boeddhisme. Ter illustratie verwees hij naar Indonesië en Maleisië.
Zijn decennialange haatcampagne tegen moslims droeg bij aan sektarisch geweld in diverse steden waarbij honderden moslims omkwamen, en uiteindelijk ook aan de verdrijving door het leger van bijna een miljoen Rohingya, een moslim-minderheid, wat momenteel door het Internationaal Strafhof wordt onderzocht als genocide.

In zijn monnikengewaad, en met zijn glanzende hoofd en bolle wangen beantwoordt Wirathu aan het zachtaardige clichébeeld dat veel westerlingen hebben van het boeddhisme: mediterende mannen en vrouwen die geen vlieg kwaad doen. Sterker nog: die zich verplaatsen in het lot van de vlieg.

Dat beeld verandert zodra Wirathu gaat praten – vaak met zachte stem, de blik neerwaarts gericht en met een schalks lachje. ‘Moslims fokken er op los, en ze stelen en verkrachten onze vrouwen’, noteerde het Amerikaanse Time Magazine in 2103. ‘Ze willen ons land bezetten, maar dat laat ik niet toe. We moeten Myanmar boeddhistisch houden.’ Het tijdschrift met Wirathu’s afbeelding op de voorpagina boven de tekst ‘Het gezicht van boeddhistische terreur’ werd verboden in Myanmar. Op de vraag van de Britse krant The Guardian in 2017 of het niet juist de Myanmarese militairen zijn die Rohingya-vrouwen verkrachten, antwoordt de monnik: ‘Onmogelijk. Hun lichamen zijn te smerig.’
Niets doen is geen optie, waarschuwt Wirathu. ‘Je kunt wel vol vriendelijkheid en liefde zijn, maar je kunt niet slapen naast een dolle hond.’ Verslaggevers die zijn werkkamer bezochten in een gerespecteerd klooster in de stad Mandalay, het boeddhistische centrum van het land, vermeldden steevast een fotowand vol gruwelijk verminkte lichamen. Volgens Wirathu het werk van moslims. ‘Nu is het tijd om je bloed te laten koken!’, riep hij in drukbezochte preken. Hij groeide uit tot een soort rockster. De verkeerspolitie zette kruispunten af als de haatmonnik passeerde met zijn ere-escorte van motoren met wapperende vlaggen.

In heel Myanmar tref je stickers aan op winkelramen en autoruiten met het heilige cijfer 969 erop. Om zich – op advies van Wirathu – te onderscheiden van moslimwinkels of taxi’s. Wirathu roept zijn volgelingen op geen zaken te doen met moslims en geen gemengde huwelijken toe te staan. Als leider van de 969-beweging voelde hij zich nooit verantwoordelijk voor het toenemend sektarisch geweld. ‘Ik waarschuw de mensen slechts voor moslims’, legt hij geduldig uit in The Guardian. ‘Ik ben als een hond die blaft om te waarschuwen dat een vreemdeling nadert.’ Hoe anderen vervolgens op die waarschuwing reageren, is niet zijn verantwoordelijkheid. Facebook sluit in 2017 zijn populaire pagina wegens haatzaaien.

Het lintje van de juntageneraal is niet vanzelfsprekend. Zo klaagde de militaire regering Wirathu in 2003 aan voor het verspreiden van antimoslim-pamfletten met tien doden tot gevolg. Het leverde hem 25 jaar gevangenisstraf op, tot hij in 2012 gratie kreeg. Daarna zette Wirathu nieuwe ultranationalistische organisaties op en richtte hij – na de eerste democratische verkiezingen in 2015 – zijn pijlen op de civiele regeringsleider Aung San Suun Kyi. Volgens hem een hoer die buitenlandse konten likt. Die uitspraak leverde hem in 2020 weer een celstraf op wegens smaad. Na de militaire coup in 2021 kreeg hij weer gratie. Wirathu lag op dat moment in het ziekenhuis met corona en mopperde dat de generaals wel eerder aan hem hadden kunnen denken.

De onderscheiding past in een strategie van hoogste generaal Min Aung Hlaing om de half miljoen boeddhistische monniken in zijn land (op een totale populatie van 55 miljoen) te paaien. Sinds de coup bijna twee jaar geleden, is er massaal en hardnekkig verzet tegen het leger in heel het land.

Monniken genieten respect in Myanmar en eerder demonstreerden zij met studenten tegen het leger. Door bekende leiders als Wirathu te onderscheiden en boeddhistische bouwprojecten aan te kondigen, zoals de grootste zittende boeddha ter wereld, hoopt de generaal de nationalistische boeddhisten aan zijn kant te krijgen.

Bescherm Palestijnen tegen deportatie

De nieuwe Israëlische regering wil duizend Palestijnen deporteren en hun dorpen verwoesten. Dat mag niet gebeuren! Minister van Buitenlandse Zaken Hoekstra moet direct ingrijpen. Het gedogen van Israëls misdaden tegen de Palestijnen moet stoppen.



Wat is er aan de hand?

De nieuwe Israëlische regering is van plan duizend Palestijnen te deporteren. Hun dorpen moeten plaatsmaken voor een militair oefenterrein voor het bezettingsleger.
Het gaat om acht dorpen in Masafir Yatta, het heuvelgebied ten zuiden van de stad Al-Khalil (Hebron) op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever. Deportatie van een onder bezetting levende bevolking is een oorlogsmisdaad.

Wat is Israëls doel?

D
e deportatie is onderdeel van Israëls illegale kolonisering van bezet Palestijns gebied, die al decennia ongeremd plaatsvindt. Dagelijks worden Palestijnse huizen gesloopt, boomgaarden omgehakt, land afgepakt en terreur gezaaid.
Intussen heeft Israël circa 750 duizend burgers in illegale nederzettingen in bezet Palestijns gebied gehuisvest. Ook dat is een oorlogsmisdaad.

Hoe heeft het zover kunnen komen?

Nederland kijkt ondanks zijn verplichtingen onder internationaal recht en de eigen Grondwet al tientallen jaren weg van Israëls onderdrukking van de Palestijnen. Israël krijgt ruim baan voor het begaan van steeds ernstiger en openlijker misdaden. De aangekondigde deportatie van duizend burgers laat zien waar dat toe leidt.

Teken de petitie op de website van The rights forum: 
https://rightsforum.org/petitie/stop-deportatie/

Een regering met racisten en criminelen

Om maar aan de macht te blijven, probeert Benjamin Netanyahu een regering te vormen met veroordeelde terroristen, extremisten, vrouwenhaters en homofoben. Woensdag is de deadline. ‘Het land dreigt een theocratie te worden.’

SACHA KESTER De Volkskrant van 20 december 2022

Niemand hoeft bang te zijn voor mijn nieuwe regering, stelde Netanyahu vorige week sussend in het Israëlische parlement. ‘We houden gewoon stroom op zaterdag en er blijven stranden voor iedereen.’ Vreemd klinkende eisen in een welvarende democratie, maar Israël is een verhaal op zich.

Netanyahu wil per se weer premier worden, en op dit moment probeert hij een coalitie te vormen met een ultrarechts blok en twee ultra-orthodoxe partijen. Geen enkele andere partij wil meer met Netanyahu regeren: hij heeft in het verleden te veel vijanden gemaakt, en wordt bovendien verdacht van corruptie. De flankpartijen buiten deze positie graag uit, en stellen vergaande voorwaarden.
De partij United Torah Judaism bijvoorbeeld zou volgens de Israëlische zender Channel 12 hebben geëist dat alle energiecentrales tijdens de Joodse rustdag sabbat platgaan, en dat mannen en vrouwen op het strand van elkaar gescheiden worden.

Avi Maoz

‘Het land dreigt een theocratie te worden’, waarschuwde Ron Huldai, de burgemeester van Tel Aviv, eerder deze maand. Op dat moment was net bekend geworden dat Avi Maoz verantwoordelijk wordt voor een deel van de inhoud van het openbare onderwijs.
Maoz wordt door liberale media omschreven als een racistische, homofobe vrouwenhater, en geniet de steun van slechts enkele tienduizenden Israëliërs; hij heeft de kiesdrempel alleen maar gehaald door samen met twee andere uiterst rechtse partijen een lijst te vormen.

Ben-Gvir en Smotrich

De ultranationalist Itamar Ben-Gvir, die in 2007 is veroordeeld wegens terrorisme en aansporing tot racisme, komt aan het hoofd van binnenlandse veiligheid te staan. De man die stelt dat er ‘gewoon moet worden geschoten op Arabieren die stenen gooien’ gaat straks over de politie – ook de speciale grenspolitie die actief is op de bezette Westelijke Jordaanoever.
De politietop sputtert: Ben-Gvir vraagt om zo veel macht dat de onafhankelijkheid van het apparaat wordt bedreigd.


Dat is in strijd met bestaande wetten en codes, dus probeert Netanyahu hiervoor een nieuwe wetgeving door het parlement te krijgen.Een derde opvallende naam is Bezalel Smotrich. Deze ultranationalist heeft in 2005 Israëliërs aangevallen uit protest tegen de terugtrekking uit Gaza. Hij omschrijft zichzelf als een ’trotse homofoob’ en wil de Gay Pride in Tel Aviv verbieden. Ook wil hij bezette gebieden annexeren zonder enige rechten toe te kennen aan de Palestijnen die daar wonen. Nadat zijn vrouw was bevallen, zei hij het liefst aparte kraamafdelingen voor Palestijnen te willen, omdat het stress gaf een kind te krijgen op de plek waar ook ’toekomstige terroristen’ worden geboren.
Deze man wilde eigenlijk minister van Defensie worden, maar nadat de Verenigde Staten lieten weten hier moeite mee te hebben kreeg hij de leiding over het deel binnen het ministerie dat het burgerlijke leven in de bezette gebieden min of meer beheert, voor zowel de kolonisten als de Palestijnen.

‘Smotrich wordt de premier van de Westelijke Jordaanoever’, kopte de krant Times of Israel vol afschuw. Daarnaast wordt hij waarschijnlijk minister van Financiën.
Kortom, de prijs die Netanyahu betaalt voor de macht (in de hoop van zijn eigen problemen met de rechterlijke macht af te komen) is hoog.
Netanyahu zelf wuift alle bezwaren weg. ‘Ik ben gekozen om de staat Israël te leiden, en ben van plan dat namens u te doen in de geest van de nationale en democratische principes waarmee ik ben opgegroeid en die mij mijn hele leven hebben geleid’, schreef hij op Facebook.

‘PROBEREN OPTIMISTISCH TE BLIJVEN’

‘Onze democratie staat op het spel’, verzucht Mona Khoury-Kassabri (48). Zij is de eerste Arabische vrouwelijke decaan op de Hebrew University in Jeruzalem, de belangrijkste universiteit van Israël. Haar portefeuille omvat precies datgene wat de nieuwe regering lijkt te bedreigen: diversiteit en gelijkwaardigheid voor minderheden.
Een van Khoury’s taken is mensen binnenkrijgen die eigenlijk nooit zouden overwegen aan deze universiteit te studeren: Ethiopische Joden, ultra-orthodoxen, Arabieren. ‘Jongeren die denken: daar word ik toch niet geaccepteerd, dat is te prestigieus’, vertelt ze tijdens een videogesprek vanuit Jeruzalem.
Khoury wil deze studenten niet alleen binnenhalen en dan vertellen: nu zijn jullie allemaal gelijk. ‘Zo werkt het niet’, zegt ze. ‘Er is een gezegde: diversiteit betekent dat je wordt uitgenodigd voor het feest, inclusiviteit betekent dat je wordt gevraagd om op dat feest te dansen.’

De manier om dat waar te maken is studenten samen te laten wonen, koken, en studeren. In Israël leven talloze groeperingen die elkaar op de universiteit voor het eerst ontmoeten. ‘Ik ben zelf opgegroeid in Haifa’, vertelt Khoury, ‘wat de meest diverse stad van het land wordt genoemd. En zelfs daar wonen mensen in verschillende wijken, leren op hun eigen scholen. Hier op de universiteit, als student, heb ik mijn eerste Jood gesproken.’
Onder studenten wordt veel over de ontwikkelingen gesproken, vertelt Khoury, en velen houden hun hart vast. ‘Ik hoop dat het nieuwe beleid ons op de universiteit niet zal treffen’, zegt ze. ‘Op dit moment hebben we nog geen idee hoe het gaat zijn.

‘Ik probeer optimistisch te blijven, net als de meeste studenten. Misschien is dat naïef. Maar vooralsnog is het wachten welke storm er komt.’

De vergeten oorlog in Syrië en de Koerden

Wie houdt Erdogan nog tegen in Syrië?
Relatie Turkije-Syrië – Analyse: aanvallen op Koerden

Turkije voert al dagen luchtaanvallen uit op Koerdische doelen in Syrië. Nu dreigt het met een grondoffensief. Dat zet de relaties in de regio op scherp. De VS vrezen wederopstanding van IS.
CARLIJNE VOS

Dit is nog maar het begin’, zo waarschuwde Erdogan woensdag na een reeks van luchtaanvallen op Koerdische doelen in het noorden van Syrië en Irak. Volgens Turkije zijn zeker 184 militanten gedood maar volgens de Koerden zijn er ook tientallen burgerdoden gevallen. ‘Onze wens om de grens met Syrië te beveiligen tegen terreur en een veiligheidszone in te stellen, is sterker dan ooit tevoren’, zei Erdogan woensdag tegen het Turkse parlement. ‘We zullen doorgaan met luchtaanvallen en de terroristen ook op land keihard neerslaan; op elk moment dat ons goeddunkt.’

Geweldescalatie

Met de dreigende invasie zet Turkije de relaties met vriend en vijand in de regio op scherp. Sinds 2016 is het Turkse leger al drie keer het noorden van Syrië binnengevallen om een ruim 300 kilometer lange ‘bufferzone’ – tegen Koerdische terreur – langs de grens te bemachtigen. Zowel Rusland als de VS die in Syrië strijden tegen Islamitische Staat samen met de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF), vooral bestaand uit de Syrisch-Koerdische militie YPG, veroordelen de aanvallen en waarschuwen voor ‘grootschalige geweldescalatie’ en ‘destabilisatie’.

Toch gokt Turkije er mogelijk op dat ‘de soep niet zo heet wordt gegeten als hij wordt opgediend’, zegt Midden-Oosten-expert Erwin van Veen, van het onderzoeksinstituut Clingendael. Rusland, bondgenoot van de Syrische president Assad, heeft zijn handen vol aan de oorlog in Oekraïne en heeft Turkije nodig als partner om de graandeal te kunnen uitvoeren. De VS willen Zweden en Finland graag laten toetreden tot de Navo, en hebben de steun van Turkije nodig. Ook Iran, bondgenoot van Syrië en invloedrijk in buurland Irak, heeft de handen vol aan de binnenlandse protesten.

President Erdogan, die volgend jaar juni hoopt te worden herkozen als ‘sterke’ leider, gokt er dus op dat andere landen hun bezwaren zullen inslikken. ‘Mogelijk heeft Turkije achter de schermen zelfs al lang afspraken gemaakt met Rusland en de VS over de inname van een beperkt stuk grondgebied’, zegt Van Veen.

Aanleiding voor het Turkse offensief is de bomaanslag in het centrum van Istanbul eerder deze maand. Hoewel niemand de aanslag heeft opgeëist, gaf Erdogan onmiddellijk de schuld aan de YPG. Die beschouwt hij als verlengstuk van de Turks-Koerdische onafhankelijkheidspartij PKK. Zondag vielen de eerste raketten neer op YPG-doelen, waarna tegenaanvallen van de YPG volgden. Die legitimeren Turkije nu, naar eigen zeggen, om over te gaan tot een invasie over land.

Turkije heeft al ruim 300 kilometer langs de zuidgrens in handen. Maar nu lijkt het dat Turkije met luchtaanvallen ook de ontbrekende grensgebieden in handen wil krijgen. Turkije wil de grenszone in Syrië ook gebruiken om Syrische vluchtelingen naar terug te kunnen sturen.

Bondgenoten

Bij de laatste Turkse poging tot annexatie in 2019 greep Rusland in op verzoek van de YPG. Ook bij de Amerikanen stuit de Turkse expansiedrift op weerstand omdat de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF) hun bondgenoot zijn in de strijd tegen Islamitische Staat (IS). De SDF zijn verantwoordelijk voor de bewaking van ruim 10 duizend gevangengenomen IS-strijders.

Het Pentagon veroordeelde de Turkse luchtaanvallen deze week ten sterkste. Verdere escalatie zou ‘jaren van vooruitgang in de strijd tegen IS in gevaar brengen’. De VS vrezen ook voor de veiligheid van circa negenhonderd militairen in de regio. Een van de aanvallen zou plaats hebben gevonden vlak bij een Amerikaanse basis.

De onschendbaarheid van Mohammad bin Salman al-Saoed.

Amerikaanse regering wil immuniteit voor Saudische kroonprins voor moord op journalist Khashoggi.
Bron VRT nieuws van 18 november

De Amerikaanse regering heeft een rechtbank gevraagd de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman immuniteit te verlenen. Hierdoor zou hij niet vervolgd kunnen worden door een Amerikaanse rechtbank. De kroonprins is volgens Amerikaanse inlichtingendiensten betrokken bij de moord op de journalist Jamal Khashoggi.

Jamal Khashoggi werd in 2018 vermoord in het Saudische consulaat in Istanbul. Volgens de Amerikaanse inlichtingendiensten was de Saudische kroonprins Mohammed bin Salman hierbij betrokken. Zelf ontkent hij elke rol bij de moord op de journalist, die bekend was voor zijn werk bij de Amerikaanse krant The Washington Post.

Dat Bin Salman onschendbaarheid zou genieten, komt volgens het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken omdat hij in september premier van Saudi-Arabië is geworden. Staatshoofden genieten immuniteit van Amerikaanse rechtbanken, is te lezen in een verklaring van het ministerie van Justitie. Volgens een column in The Washington Post is het een truc om de verantwoordelijkheid voor de moord te ontlopen. 

Maar de Veiligheidsraad van het Witte Huis benadrukt dat het geen verklaring is van onschuld. “Dit is een juridische beslissing die is genomen door het ministerie van Buitenlandse Zaken op basis van reeds lang bestaande en gevestigde principes van internationaal gewoonterecht”, zei een woordvoerder in een schriftelijke verklaring. “Het heeft niets te maken met de grond van de zaak.”

De beslissing is opvallend en staat volgens critici in contrast met de beloftes die Biden maakte. Hij beloofde namelijk de kroonprins verantwoordelijk te houden en noemde hem een paria. “Het is meer dan ironisch dat Biden heeft verzekerd dat Mohammed bin Salman kan ontsnappen aan zijn verantwoordelijkheid, terwijl hij het Amerikaanse volk beloofde er alles aan te doen om hem verantwoordelijk te houden”, zegt Sarah Leah Whitson, hoofd van de NGO Democracy for the Arab World Now (DAWN). The Washington Post schrijft in een column dat zelfs voormalig president Donald Trump deze bescherming niet heeft geschonken. Khashoggi’s verloofde, Hatice Cengiz, reageert ontdaan op Twitter. “Jamal is opnieuw gestorven.”

Afgelopen zomer bezocht Biden de kroonprins in Saudi-Arabië. Hij wilde naar eigen zeggen de relatie “heroriënteren”. De Russische inval deed de olieprijzen stijgen en Biden vroeg de kroonprins om meer olie op te pompen. Het bezoek was fel gecontesteerd, onder meer door de moord op Khashoggi. Biden zei achteraf wel dat hij de prins persoonlijk verantwoordelijk houdt voor de dood op Khashoggi. 

Wie was Jamal Khashoggi?

De 59-jarige Jamal Khashoggi was een invloedrijke en gerespecteerde Saudisch journalist, maar hij was ook kritisch voor kroonprins Mohammed bin Salman. Khashoggi was Saudi-Arabië ontvlucht nadat vrienden van hem waren gearresteerd en hij zelf restricties opgelegd had gekregen. Sindsdien leefde hij in de VS, waar hij onder meer columnist was voor de krant The Washington Post. 

In oktober 2018 was hij naar het Saudische consulaat in Turkije gereisd om papieren in orde te maken voor zijn huwelijk met een Turkse vrouw.

Maar de journalist zou het consulaat niet levend verlaten. Hij zou er vermoord zijn geweest door een Saudisch moordcommando. Zijn lichaam zou in stukken gesneden zijn, maar werd nooit gevonden. Elf mensen werden door het gerecht in Saudi-Arabië in verdenking gesteld, vijf van hen kregen de doodstraf. 

Journalist voor de vrede 2022 en veel over nepnieuws

Onder bezielende begeleiding van Mario werd op 28 oktober de prijs voor de journalist voor de vrede uitgereikt aan Hans Jaap Melissen. Het thema van de avond was: “Nepnieuws wat doen we ermee?”
Deze prijsuitreiking vond plaats in Rotterdam in samenwerking met Het Huis van Erasmus en de Centrale Bibliotheek.
Naast de uitreiking hielden twee sprekers een lezing en werd de burgerschapskunde  module van het Huis gepresenteerd.
De registratie van de uitreiking is te zien op Youtube: https://youtu.be/uloMBLsPu5Q.

Pien van der Hoeven nam ons mee in de eerste lezing naar het begin van de 21ste eeuw. Aan de hand van haat boek “Spoken” belichtte zij de nieuwsvoorziening vanuit de Verenigde Staten, de leidde tot de 2 Irak oorlogen. Hoewel geen vriendschappelijk banden waren tussen Koeweit en de VS werden de publiek opinie en het Congres zodanig gemanipuleerd  dat Bush sr besloot om het bezette Koeweit te bevrijden. Hiervoor werd het nepnieuws van de 312 gestolen couveuses gebruikt. Met het verhaal over de massavernietigingswapens werden de westerse bondgenoten klaargestoomd voor de 2de Irak oorlog van Bush jr.

Aan de hand van een film werd een korte impressie gegeven van de module “Nepnieuws wat doen we ermee?. In deze film vertelden basisleerlingen hun verwerking van bepaalde nieuwsberichten.

Na de pauze las Carolien Roelants, prijswinnaar van 2020 het juryrapport voor van de huidige prijswinnaar Hans Jaap Melissen. Hierin werd Hans Jaap geprezen voor zijn werk in alle windstreken. Uit het juryrapport de volgende passage “Meer dan een kwart eeuw is hij nu rapporteur van humanitaire crises en oorlogen in vier continenten en een twintigtal landen, van Afghanistan tot Mozambique en van Haïti tot Oekraïne. Hij is werkzaam voor alle denkbare media: radio, tv, geschreven pers, digitale verslaggeving.

De tweede lezing werd gehouden door Lieven Vandersypen over “Techniek en nepnieuws”.Hij verklaarde dat nepnieuws alleen kan worden ontmaskerd door de wetenschappelijke onderzoeksmethode, waarbij het nepnieuws op eenduidige wijze wordt weerlegd. Hij gebruikte hierbij het bekende voorbeeld van “nepnieuws” “Er bestaan alleen witte zwanen” Zodra een zwarte zwaan wordt gesignaleerd is het “nepnieuws” ontkracht. De praktijk is veel weerbarstiger. Een individu heeft niet de beschikking over de wetenschappelijke methode. Wat rest is onze kritische geest.

De avond werd afgesloten met een paneldiscussie.

We kunnen terug zien op een geslaagde, geanimeerde avond.

Hans Jaap Melissen wint de prijs

Ereprijs “Journalist voor de vrede 2022”  voor Hans Jaap Melisse

Morgenavond 28 oktober zal op een bijeenkomst in de Theaterzaal van de Centrale Bibliotheek in Rotterdam de ereprijs “Journalist voor de Vrede 2022” worden toegekend aan Hans Jaap Melissen. De wisselprijs wordt sinds 2003 uitgereikt door het Humanistisch vredesberaad na een spraakmakend debat “In de ban van de media” over de aanval in Irak. 

Om de twee jaar kiest de jury de “journalist voor de vrede” uit journalisten, publicisten, programmamakers, filmers of cartoonisten werkend in het Nederlandse taalgebied in genoemde periode. Zij dienen zich ook te onderscheiden door onderwerpkeuze, stijl, waarheidsvinding en onderzoek waardoor zij naar onze mening een bijdrage leveren aan een cultuur van vrede, rechtvaardigheid en geweldloosheid*.

Deze prijsuitreiking is een onderdeel van een boeiende avond met interessante sprekers zoals Pien vd Hoeven, Lieven Vandersypen en Carolien Roelants onder de titel:“Nepnieuws, wat doen we ermee?” en de presentatie van de nieuwe burgerschapsmodule door Het Huis van Erasmus. 

Eerder werd de prijs toegekend aan Stan van Houcke, Anja Meulenbelt, Mohammed Benzakour, Ramsey Nasr, Koert Lindijer, Arnold Karskens, Minka Nijhuis, Huub Jaspers,Nicole Le Fever, Gie Goris, Jan Eikelboom, Sinan Can, Rudi Vranckx en Carolien Roelants)

actuele info: www.humanistischvredesberaad.nlwww.huisvanerasmus.nl

Prijs voor de Journalist voor de Vrede 2022

De ERE PRIJS:  JOURNALIST VOOR DE VREDE

wordt sinds 2003 uitgereikt door het Humanistisch Vredesberaad aan die journalist/ programmamaker(s)/ publicist of cartoonist, publicerend in het Nederlandse taalgebied en is opgevallen door onafhankelijke en kritische berichtgeving. Het journalistieke werk dient betrekking te hebben op internationale of nationale conflicten, oorlogsgeweld of de conflictgebieden.  Door een gedegen onderbouwde weergave van feiten, waarin ook achterliggende oorzaken en de historische context worden belicht, kan bijgedragen worden aan een afgewogen oordeel bij het publiek.  Wij menen dat hiermee een belangrijke bijdrage wordt geleverd aan het bevorderen van een cultuur van vrede, geweldloosheid en rechtvaardigheid.

De Prijsuitreiking  2022  
zal dit jaar plaats vinden op 28 oktober in de Bibliotheek van Rotterdam, Hoogstraat 110, 
Toegang vrij, zaal open vanaf 19:30.

Programma:  in samenwerking met de stichting Huis van Erasmus

Uitreiking  Prijs Journalist voor de vrede 2022 
&
Informatie en debatavond over:”Nepnieuws wat doen we ermee?” 

Zaal open 19.30

  • Welkom door Sergio Belfor
  • Pien van der Hoeven over misleidend nieuws (boek “Spoken”)
  • Praktijk film leerlingen: “burgerschap over nepnieuws”  en nabespreking en interactie met de zaal
  • Uitreiking prijs Journalist voor de vrede 2022 door Carolien Roelants
  • pauze
  • Lieven Vandersypen over “Techniek en nepnieuws”
  • Panel discussie met alle sprekers en aanwezigen over o.a. ervaringen met nepnieuw

Sluiting om 22:00

Opgeven bij: info@humanistischvredesberaad.nl of tel: 0647139247 
of via bibliotheek Rotterdam agenda of Eventbrite 

Voortdurende oorlog in Oekraïne?

Waarom er niet wordt onderhandeld over vrede voor Oekraïne

Uit een artikel van Wendela de Vries, Onderzoeker wapenhandel en wapenindustrie

Sommigen zeggen dat wij westerlingen niet over onderhandelen mogen beginnen. Het is niet aan ons, het is aan de Oekraïners om te bepalen hoe de oorlog verloopt, menen ze. Maar dat is onzin. Het Westen bepaalt heel erg hoe de oorlog verloopt want het Westen bepaalt welke wapens worden geleverd. Wij leveren geen wapens waarmee Oekraïne Rusland kan aanvallen, hoewel de Oekraïense generaals daar wel om vragen. Dat bepalen wij dus, dat wil zeggen onze regeringen, op advies van de generaals en de ambtenaren van Defensie.

Oekraïne krijgt genoeg wapens om het land te verdedigen maar niet om Rusland te verslaan, daar komt het op neer. In feite bepalen wij dus dat deze oorlog eindeloos doorettert.

Nobelprijswinnaar Óscar Arias stelde voor om de verwijdering van Europese kernwapens aan te bieden tegen een volledige terugtrekking uit Oekraïne. Een win-winsituatie zou ik denken. Maar zoals gezegd, er wordt niet serieus naar onderhandelen gekeken.

Intussen gaat de oorlog door. En vallen er slachtoffers in Oekraïne. En vallen er slachtoffers door de hoge graanprijzen. En komen mensen in problemen door stijgende brandstofprijzen. Als we niet oppassen gaan extreem-rechtse partijen daarvan profiteren. Zoals het er nu naar uit ziet gaat de oorlog door totdat iedereen is uitgeput of totdat de zaak escaleert. Een andere exit-strategie is er niet. Mensen die zeggen dat het waarschijnlijk niet zal escaleren nemen een enorme gok. En een kernoorlog lijkt me niet iets om mee te gokken.

Vanuit militaire hoek zal geen ander plan komen dan dit dooretteren van die ellendige oorlog. Militairen kijken naar korte-termijndoelen. Naar de volgende militaire overwinning. Daar worden ze ook op afgerekend; je maakt carrière als je een overwinning behaalt, niet als je voorstelt om te onderhandelen. Onderhandelen doe je in militaire optiek alleen als er niets meer te winnen valt met gewelddadig optreden.


Niet onderhandelen met Oekraïne is voor sommige bedrijfstakken natuurlijk aantrekkelijk. De wapenindustrie heeft een flinke vinger in de pap in het militair beleid. De vijf grootste wapenbedrijven van de Verenigde Staten gaven in 2020 voor $60 miljoen dollar uit aan lobbyen bij Amerikaanse politici.
Voor Europa weten we dat de grote wapenbedrijven aan tafel zitten als de Europese Commisie praat over ‘veiligheid’. Wapenbedrijven zitten in alle denktanks en adviescommissies over ‘veiligheid’ (en veiligheid betekent in dit geval natuurlijk niet: toegankelijke gezondheidszorg en geld genoeg om je huur en je boodschappen en je energierekening te betalen)

De militaire budgetten stijgen. Vóór de Russische invasie werd wereldwijd al het waanzinnige bedrag van 2,1 biljoen dollar uitgegeven aan oorlog en wapens (een biljoen is duizend miljard). En alleen al in Europa zijn de militaire uitgaven sinds 24 februari, het begin van de oorlog, gestegen met 209 miljard dollar. De militaire uitgaven waren in 2021 $268 per hoofd van de wereldbevolking. Met 12% van dat bedrag dacht het Wereldvoedselprogramma van de VN de honger in de wereld in 2030 te kunnen beëindigen.

Waarom luisteren we naar de wapenboeren? Waarom proberen we niet te onderhandelen? Waar ligt de prioriteit? Bij het halen van een militaire overwinning of bij het beschermen van mensen?

Lees het hele artikel op de website van BNNVara