Israël-Palestina

Trump erkent vandaag Jeruzalem als hoofdstad van Israël. Welke risico’s kleven daaraan?

Naar verwachting zal Donald Trump vandaag bekendmaken dat de Amerikaanse ambassade in Israël verplaatst zal worden van Tel Aviv naar Jeruzalem. Waarom is dit zo’n omstreden besluit? Drie redenen.

Door: Theo Koelé 6 december 2017

  1. Jeruzalem vormt het hart van het conflict tussen Israël en de Palestijnen

Afgelopen zomer nog braken er rellen uit toen Israël extra veiligheidsmaatregelen nam rondom de Al Aqsa-moskee, een islamitisch heiligdom op de Tempelberg – door Arabieren Haram al-Sharif genoemd. Pas toen Israël de omstreden detectiepoortjes en camera’s verwijderde, keerde de rust terug. Begin deze eeuw luidde een bezoek van de Israëlische politicus Ariel Sharon aan de Tempelberg de bloedige Tweede Intifada (Palestijnse volksopstand) in. Religie en nationalisme zijn een brisante combinatie. De Palestijnen zien het oostelijk deel van Jeruzalem, waar de Al Aqsa-moskee en de Rotskoepel staan, als toekomstige hoofdstad van een eigen staat. Maar Israël beschouwt heel Jeruzalem als ‘eeuwige, ongedeelde hoofdstad’ van de Joodse staat

  1. Traditionele rol van VS als bemiddelaar staat op het spel

Met de erkenning van Jeruzalem als Israëlische hoofdstad door Trump staat de traditionele rol van de Verenigde Staten als bemiddelaar op het spel. In de ogen van de Palestijnen hebben de Amerikanen partij gekozen. Daardoor zijn ze hun geloofwaardigheid kwijt. Mogelijk is het zelfs het einde van het vredesproces, zei een woordvoerder van de Palestijnse president Mahmoud Abbas. Abbas had gehoopt dat Trump het vastgelopen vredesproces nieuw leven zou inblazen. Aan het begin van zijn ambtstermijn zei Trump een ‘ultiem akkoord’ tussen Israël en de Palestijnen voor mogelijk te houden. Maar zelfs de contouren van een Amerikaans plan zijn de afgelopen maanden niet duidelijk geworden. Een rol voor Europese landen als bemiddelaar wordt door Israël afgewezen.

  1. De betrekkingen met Arabische landen worden op scherp gezet

Trump heeft de bestrijding van ‘islamitisch terrorisme’ verheven tot prioriteit van zijn presidentschap. Daarvoor heeft hij de steun nodig van landen als Irak, Egypte en Saoedie-Arabië. Die landen hebben Trump de afgelopen dagen gewaarschuwd niet tot erkenning van Jeruzalem over te gaan, op straffe van oplopende spanningen in de regio. De regering-Trump probeerde juist de banden met Arabische landen aan te halen. Washington ziet met name Saoedie-Arabië als tegenwicht voor Iran, dat in de ogen van de Amerikaanse president (en de Israëlische regering) een kernmacht-in-wording en sponsor van terrorisme is. Hoewel Arabische landen voornamelijk een lippendienst hebben bewezen aan ‘de Palestijnse zaak’, verenigt Trump die landen nu achter het onderdrukte ‘broedervolk’.


Washington dreigt met sluiting PLO-kantoor

ANP/Tynke Landsmeer 

De Amerikaanse regering heeft gedreigd het kantoor van de Palestijnse organisatie PLO in Washington te zullen sluiten, omdat de Palestijnen het Internationale Strafhof (ICC) in Den Haag proberen te bewegen onderzoek te doen naar vermeende oorlogsmisdaden door Israël.

De Palestijnse tophandelaar Saeb Erekat zei dat hij daarover zaterdag een brief heeft ontvangen van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Volgens Erekat voert de Israëlische regering-Netanyahu flinke druk uit op de regering van Donald Trump.

De Palestijnse Autoriteit is ontzet over de aankondiging van de Amerikaanse regering dat het kantoor mogelijk dicht moet. De Palestijnen dreigen nu om in dat geval alle communicatie met Washington te beëindigen.

Gevaar voor vredesproces

Erekat noemt het Amerikaanse voornemen onacceptabel en een ondermijning van de toch al moeizame vredesonderhandelingen. Ook de Palestijnse president Abbas spreekt van ‘gevaarlijke gevolgen voor het vredesproces’.

De PLO moet elke zes maanden de vergunning vernieuwen om het bureau in de Amerikaanse hoofdstad open te houden. Komt er geen verlenging, dan is dat voor het eerst sinds de jaren 80. President Trump heeft 90 dagen de tijd om een definitieve beslissing te nemen.


Israël knevelt kritische kunstenaars.

De Israëlische overheid neemt maatregelen tegen kritische en Arabisch-lsraëlische kunstenaars. Dat leidt tot protesten.

Door onze medewerker Itai Mol, NRC 10/10-2017

JAFFA. De vrijheid van meningsuiting in Israël is serieus in het geding, om te beginnen voor Arabisch-lsraëlische kunstenaars die zich zoals hij identificeren als Palestijns.
Dat zegt de Israëlische acteur Mo-rad Hassan, na een kort optreden vorige week tijdens een manifestatie voor de vrijheid van meningsuiting in Jaffa, waarin hij op kluchtige wijze de Israëlische minister van Cultuur Miri Regev belachelijk maakte.


Hipsters, baarden, martelaren

Journaliste Anna Krijger gaat  op zoek naar kleine persoonlijke verhalen die samen een rijk en genuanceerd beeld geven van het hedendaagse Israël en de Palestijnse gebieden. Ze ontmoet een homoseksuele Palestijn in Tel Aviv, een atheïst in de Gazastrook, een koloniste met een wijnmakerij op de Westelijke Jordaanoever en tal van andere joden, moslims en christenen die allemaal hun eigen visie hebben op het conflict en de bezetting.

Anna Krijger wisselt de beschrijvingen van grote actuele gebeurtenissen, zoals de nasleep van de Gazaoorlog van 2014 en de golf van aanslagen in Jeruzalem en op de Westelijke Jordaanoever, af met persoonlijke anekdotes. Hoe is het om als journalist en vrouw in het Midden-Oosten te leven? Hoe ervaar je het meest omstreden conflict ter wereld als betrokken buitenstaander?

Luister ook op NPO Radio 1 Bureau Buitenland

Geef een reactie